Oud-Kamerleden blikken terug op gaswinning: ‘Geen kabinetscrisis riskeren’

Posted on

De Groningse gaswinning kwam in 2013 prominent op de politieke agenda terecht. De enquêtecommissie verhoorde dinsdag drie oud-Kamerleden om een beeld te krijgen van de rol van de Tweede Kamer in het dossier.

Jan Vos (PvdA) moest vanwege het coalitiebelang regelmatig “op het randje balanceren”, zei hij. Zijn partij regeerde in die tijd samen met de VVD. In 2014 begon het standpunt van de PvdA uiteen te lopen met dat van het kabinet, maar Vos wilde geen kabinetscrisis riskeren.

In januari 2014 nam toenmalig minister Henk Kamp (Economische Zaken) het besluit om de gaswinning terug te schroeven. Hij stelde voor dat jaar een maximum van 42,5 miljard kuub in.

Het debat over dit besluit was “heel spannend”, vertelde Vos. De Tweede Kamer had toen net gehoord dat de gaswinning in het jaar ervoor fors hoger was uitgevallen dan het plan was. Het ging om een recordhoeveelheid sinds 1981, terwijl de toezichthouder toen al had geadviseerd om de gaswinning te verlagen.

Vos was naar eigen zeggen “razend”. In het debat heeft hij gezegd dat het “schandalig” was. “Het enige stapje dat ik extra had kunnen zetten, was de minister naar huis sturen. Daar waren we niet toe bereid.”

Zijn PvdA-fractie wilde wel dat de gaswinning voor 2014 verder zou worden verlaagd dan de 42,5 miljard kuub. Maar “het gevoel van urgentie was niet zo groot” dat de partij het noodzakelijk vond om “een crisis te creëren”, zei Vos.

‘PvdA wilde gaswinning omlaag, maar beet nooit door’

De 42,5 miljard kuub was juist op verzoek van toenmalig PvdA-minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) ingesteld. Kamp wilde liever inzetten op 40 miljard kuub, gaf Dijsselbloem vorige week toe tijdens zijn verhoor. Vos was hier in die tijd niet van op de hoogte, zei hij.

René Leegte (VVD) had in die periode het gevoel dat de PvdA “in een spagaat” zat. “Mijn collega (Vos, red.) wilde dat de gaswinning naar beneden ging, maar hij beet er nooit op door”, zei het voormalige Kamerlid tijdens zijn verhoor door de commissie. Vos zei in zijn verhoor juist dat de VVD meer “op de lijn van doorpompen” zat.

Vos heeft naar eigen zeggen jarenlang zo veel mogelijk druk uitgeoefend op het kabinet om de gaswinning te verlagen. Ook Leegte benadrukte dat hij sinds 2014 al opriep tot minder winning. Toch stonden beide Kamerleden achter de besluiten van het kabinet.

‘Ik werd nog net niet keihard uitgelachen’

De enquêtecommissie verhoorde dinsdag ook een voormalig Kamerlid dat destijds in de oppositie zat. Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) was samen met haar collega van de PvdD de eerste die fel oppositie voerde tegen de kabinetsbesluiten.

In februari 2013 riep ze het kabinet ertoe op het advies van de toezichthouder alsnog op te volgen. Ze diende een motie in om de gaswinning met 40 procent te verlagen. “Ik werd nog net niet keihard uitgelachen, maar het kwam er wel aardig bij in de buurt”, vertelde ze aan de commissie.

In de jaren erna probeerde ze grip te krijgen op het dossier. Dat was “onwaarschijnlijk ingewikkeld”, zei ze. De informatie die het kabinet met de Kamer deelde was enorm complex. Bij het stellen van Kamervragen stuitte ze “steeds op een betonnen muur van antwoorden”. Kamp liet telkens weten dat verlaging geen optie was, omdat dan mensen in de kou zouden komen te zitten.

“De Kamer had meer informatie kunnen en moeten krijgen en de minister had dat moeten kunnen geven en moeten weten”, reflecteerde Van Tongeren. Ze doelde met haar uitspraak op het feit dat uit eerdere verhoren is gebleken dat in die tijd wel degelijk meer informatie over de leveringszekerheid op het ministerie lag.

Vos en Leegte erkennen ook dat informatie niet volledig was

Ook Vos is boos over deze ontwikkeling. “Dat is voor mij wel een eyeopener geweest. Dat betekent dat we gewoon jarenlang hebben staan discussiëren over leveringszekerheid, terwijl het eigenlijk een beetje flauwekul was.”

Vos is wel tevreden over de informatiepositie van de Kamer. Soms zag hij “door de bomen het bos niet meer”. Leegte en Van Tongeren waren kritischer. Zij stipten allebei aan dat het dossier veel te groot was voor een Kamerlid. Van Tongeren moest het met anderhalve medewerker doen, terwijl ze meerdere ministeries volgde.

De commissie vroeg de Kamerleden ook nog hoe ze terugkijken op hun periode als woordvoerder in het gaswinningsdossier.

“De gaswinning was niet omlaaggegaan zonder dat de Kamer zich verenigd had en een front had gevormd”, zei Vos, die grotendeels positief terugkijkt op de rol van het parlement. Leegte had juist graag gezien dat de Kamer meer samen was opgetrokken en elkaar had geholpen met het delen van kennis.

“Ik heb als Kamerlid, maar ook samen met de hele Kamer, gefaald in dit dossier. We hebben niet op tijd voldoende verandering teweeg kunnen brengen als hoogste orgaan in onze democratische rechtsstaat”, zei Van Tongeren.

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services